Zestig kilometer boven Saigon liggen de Tunnels van Cu Chi. Cu Chi was tijdens de oorlog met de Fransen, maar vooral tijdens die met de Amerikanen voor de Noord-Vietnamezen een strategisch belangrijk gebied. Dat was het ook voor de Amerikanen die in de gaten hadden dat vanuit Cu Chi, zo dicht bij de hoofdstad van Zuid-Vietnam, nogal wat onheil te verwachten viel. Door de natuurlijke bescherming van de jungle te vernietigen dachten de Amerikanen dat ze het lek boven zouden hebben en het gebied in handen zouden krijgen. Daar hadden de Vietcong echter wat op gevonden. Die gingen letterlijk ondergronds. Ze groeven tunnels en hielden zich daar schuil. Vandaar ook planden ze hun guerrilla aanvallen en voerden ze ze uit. Dit tot ergernis van de Amerikanen die dit liever niet hadden.

Het tunnelsysteem was uiteindelijk 200 kilometer lang en bestond uit drie lagen. Eentje op een meter of drie, eentje op een meter of zeven en het derde niveau lag op tien meter. Er waren keukens, opslagruimtes, ruimtes om te slapen maar geen toilet, douche of tv met champions league voetbal erop. Dankzij een ingenieus ventilatiesysteem, was er soort van frisse lucht, kon de rook verdwijnen, maar kwam deze alleen aan de oppervlakte daar waar juist geen tunnel zat. Slim bekeken. De Amerikanen hadden snel genoeg door dat die tunnels er zaten maar zijn er nooit in geslaagd ze in handen te krijgen of te vernietigen. Ook niet nadat ze over het hele gebied bommentapijten hadden gelegd. Hier is men er van overtuigd dat Cu Chi cruciaal is geweest in de uiteindelijke overwinning op het Zuid-Vietnamese regime en haar handlangers uit de US, Korea en Australië.

In Saigon verkopen ze dagtripjes naar Cu Chi en Robèr en ik zijn na het uitzwaaien van Francesca op zoek gegaan naar een bureau dat het reisje kon verzorgen. Dat hadden we dankzij eerdere speurtochten van de edelman snel gevonden. Terwijl Robert de folders aan het bekijken was, zag ik dan toch eindelijk een eerste bewijs van misdaad. Twee misbakseltjes op een voorbij rijdende scooter probeerden een tas van een mevrouw te snaaien. Die mevrouw was echter weinig begaan met de ongetwijfeld nobele motieven van de ondernemende knapen en slaagde er, ook dankzij het op juiste wijze van dragen van de tas, deze in haar bezit te laten blijven. De tips terzake staan goed beschreven in de boekjes. De scooter flikkerde door het geweld nog bijna omver maar die lol werd ons helaas niet gegund. En voor de xenofoben onder ons, ja het waren buitenlanders.

Robert was inmiddels in conclaaf met een salesmeisje dat de cursus 'paaien van buitenlandse mannen van middelbare leeftijd' met goed gevolg had afgesloten. Wij waren daar natuurlijk volstrekt ongevoelig voor en even later rekenden we af.

Het was wel enigszins onduidelijk wat we nou precies geboekt hadden. Het leek er op dat we met een boot heen zouden gaan en met een bus terug. Toen toch weer heen én terug met de boot. Ook zou de boottocht één uur duren en de tocht met de bus twee uur. Genoeg informatie om voor de zekerheid de duurste trip te scoren en maar even te zien wat het precies ging worden. Ook het tijdstip van aanvang was wat verwarrend. Eerst was het zeven uur maar dat bleek uiteindelijk de aanvangstijd van de werkdag van het gediplomeerde salesmeisje te zijn. We vonden dat ze zo leuk nou ook weer niet was en specificeerden onze vragen. Vertrek werd vervolgens acht uur, toen half negen en uiteindelijk kwart over acht. Dit alles gaf mij een goed gevoel en ik besloot voor de zekerheid een starttijd van half negen in gedachten te houden. Het was wel een vrije dag hè. Gezien het takkeweer hebben we ook nog even proberen te achterhalen of de boot overdekt was maar ik moet zeggen dat haar bevestigende antwoord op dit punt naar mijn gevoel onvoldoende zekerheid gaf.

De volgende dag dus redelijk vroeg uit de veren om als eerste actie even uit het raam te kijken hoe de tyfoonvlag erbij hing. Bewolkt maar geen regen, en belangrijker nog, gewoon windkracht twee. Om één voor half negen arriveerde ik bij het bureau waar Robert én Francesca al stonden te wachten. Die laatste had een lot uit de loterij want in plaats van thuis zijn in Milaan, mocht ze nu op stap naar een bestemming die vrouwen over de hele wereld aanspreekt, samen met twee toffe gasten.

Met de bus werden we inderdaad vervoerd naar de Saigon River. Op de kade moesten we even wachten en toen werd het mij duidelijk dat van een adequate voorbereiding mijnerzijds absoluut geen sprake was. Ik had weliswaar wat eerste levensbehoeften in mijn rugzak gegooid, een kitkat en een blikje Red Bull (overigens niet te zuipen hier) maar was door alle ellende met het weer een dag eerder netjes vergeten om een zonnebril, zonnebrand en een petje mee te nemen. Redelijk irritant als de zon doorkomt in dit gedeelte van de wereld, en waar je normaal onder de voeten wordt gelopen door zonnebril entrepeneurs zag ik nu alleen een man die zijden koorden aan het verkopen was. Zo erg vond ik mijn misère nou ook weer niet en liet de koordenman voor wat hij was.

Gelukkig was de boot inderdaad overdekt hetgeen het gemis van de zojuist opgesomde artikelen voor de time being althans, draaglijk maakte. Samen met Robert ging ik rechts zitten maar om de balans van het vaartuig onder controle te houden werd ik naar een zetel links vooraan gedirigeerd. Dat was voor het eerst in mijn leven dat anderen vonden dat mijn gewicht een issue was en ik gaf snel mijn kitkat aan Francesca. Die had op de lijst gezien dat er nog iemand uit Italië aan boord zou zijn waarop wij haar trakteerden op een aantal sterke maffia en Berlusconi grappen. Het leek haar juist leuk om weer even Italiaans te praten en al snel had hij haar gevonden. Dat ging lekker vlot dus, maar de lol was van korte duur en na anderhalve minuut was het gesprek over. Navraag leerde dat de man niet helemaal haar type was: 'he smelled like a cow' hetgeen een positief effect had op de kwantiteit van onze Italië grappen.

De tocht over de Saigon River duurde, geheel volgens verwachting, twee keer zo lang als dat het gediplomeerde salesmeisje ons beloofd had. Op zich niet erg omdat er genoeg te zien was en het zo goed als windstil was. Met windkracht vier was dit tochtje al een hele spannende onderneming geworden. Nu zat het spannende in het tanken halverwege de trip. Gezien de staat van de apparatuur die daarvoor werd gebruikt, beschouw ik het als een meevaller dat de boel niet ontplofte. De benzinelucht die de rest van onze luxe cruise in de boot hing, namen we op de koop toe.

Bij aankomst in Cu Chi, was er een ruime mate aan verwarring bij ons reisgezelschap over wie nu al wel zijn ticket had betaald en wie niet. Onze gids bleek een oud strijder van het Zuid-Vietnamese leger en die was ruimschoots mans genoeg het ongenoegen van een Japans mannetje te pareren. Wel jammer was dat het Japanse mannetje meende er langdurig over te moeten praten, vooral omdat wij na het opvangen van het aroma dat hij daarbij uitstootte, geen andere conclusie konden trekken dan dat hij de afgelopen weken tuin-en slachtafval op de vuilnisbelt had gegeten. Zaak dus om strategische posities in te nemen tijdens de tour.

Die tour begon met een fijne jungletocht. Dat was eigenlijk niet de bedoeling maar volgens Robert had het gediplomeerde salesmeisje dit gemeld. In de jungle werden we langs onderdelen van de tunnels gevoerd en was er een interessante demo van de soorten vallen die de Vietcong hadden weten te creëren. Je kan het moeilijk kunst noemen maar creatief waren ze zeker. Bij het demonstreren waren de veiligheidsvoorzieningen overigens minimaal en het lijkt mij dan ook geen plek om met kleine kinderen naar toe te gaan. Ook al omdat de in ruime mate aanwezige rode mieren van een iets irritanter soort zijn dan dat we in Nederland gewend zijn, hetgeen overigens tot hysterisch gedrag leidde bij een Amerikaans meisje dat misschien beter voor het mierenvrije War Remnants museum had kunnen kiezen. Daar waren haar traantjes ook wat meer op zijn plaats geweest.

We kregen ook de mogelijkheid om in het wilde weg met automatische geweren te schieten. Was vrij prijzig en ook hier was van adequate veiligheidsmaatregelen of controles geen sprake. Er hoeft maar één randdebiel tussen te zitten en je hebt een stukje in de krant. Wij kozen voor een colaatje light terwijl een aantal mensen uit de groep het zinvol vonden om in acht seconden 12 euro in het luchtledige te schieten. Toen ook de Italiaanse cow aanstalten maakte om zijn kunsten terzake te vertonen, zochten we dekking achter een Duitser van enige omvang.

De volgende actie was dan eindelijk de tunnels zelf ervaren. In de boekjes staat te lezen dat de tunnels iets breder gemaakt zijn om ook de meer corpulente medemens iets van een ervaring mee te geven. Daar was ik blij om want na mijn gedwongen relocation in de boot, was ik daar wat bezorgd over. Francesca had even door het donkere gat (ja Thijs) naar binnen gekeken en kwam tot de conclusie dat dit niet voor haar was weg gelegd, ondanks de vele escapes die er tijdens de tunneltocht zouden zijn. Ze was niet de enige en alleen de echte tough guys durfden de helse kruiptocht aan. En ik moet zeggen, het is niet geschikt voor mensen die vinden dat een lift erg klein is. Het is op hele stukken aardedonker, warm en benauwd en ik weet ook zeker dat onze Duitse schutting hier niet in is geweest. Heel veel groter dan dat ik ben, moet je echt niet zijn om deze tocht nog enigszins vlot te kunnen volbrengen. Het is ook zo'n ervaring waarbij je na drie minuten al wel weet hoe kut dat voor die mensen was die er maanden in hebben moeten leven. Maar terug is geen optie en één van de escapes gebruiken kan natuurlijk alleen als er geen bekenden bij zijn.

Knap vermoeid en bezweet hebben we de tocht volbracht waarna Francesca wraak nam voor de Berlusconi grappen door uitgebreid onze leeftijd en de daarbij horende conditie te becommentariëren. Het laatste onderdeel zou het aanschouwen van een film worden. Maar de uitbaters van deze attractie zijn een keer op werkbezoek bij de Efteling geweest. Daar hebben ze niet heel erg gelet op welke veiligheidsmaatregelen je zoal kunt nemen, maar wel op waar je je souvenir winkels moet plaatsen. Dus daar mochten we eerst door heen. Ik heb nog even gekeken of ze replica's hadden van een van de vietcong vallen maar dat was jammer genoeg niet het geval. Dus snel door naar de filmzaal waar we werden getrakteerd op een zeer gedateerde film die te opzichtig de Vietcong en de door de goden gezonden communistische partij aan het verheerlijken waren. Denk wel dat het grappig is voor de Amerikaanse toeristen om tijdens de film een keer of zeven te moeten aanhoren dat strijders waren onderscheidden voor 'killing US' inclusief het aantal dat ze dan op hun conto hadden mogen schrijven. Ik kreeg ook de indruk dat een hoger aantal ook een hogere onderscheiding tot gevolg had. Vanuit mijn vakgebied bekeken interessant omdat je kunt stellen dat dit een vroege variant van het pay for performance systeem was. Of juist een late variant op het antieke stukloon. U zegt het maar.

Kortom, die film heeft curiositeitswaarde maar is weinig informatief. Dat waren de verhalen van onze gids veel meer. Reden genoeg om de man te verblijden met een tip, al hadden we er spijt van toen hij vertelde dat we met de bus terug moesten. Met die bus bleek overigens niks mis, airco en alles aanwezig, maar het wegdek van de gekozen route was dusdanig ruk dat ik na aankomst in Saigon blij was dat al mijn wervels nog enigszins in de buurt van de geëigende lokatie zaten.

Terug in Saigon werden we gedropt in De Tham, midden in het levendige backpacker district. Daar op zoek naar een restaurant voor een late lunch of vroeg diner. Uiteindelijk zijn we de enige tent waar mensen niet naar ons aan het zwaaien waren naar binnen gegaan: Baba's Palace, hetgeen een van de meest overdreven namen is die ik hier ben tegen gekomen. Aangezien het een Indisch restaurant betrof en Robert daar net een week of zes gebivakkeerd had, werd hij aangewezen als specialist en legden we ons culinaire lot in zijn handen. Dit met in het achterhoofd dat als het niet te eten zou zijn, we in ieder geval een schuldige konden aanwijzen, waarbij we ook al hadden afgesproken dit gegeven langdurig in zijn herinnering te houden. Robert, geboren als Feyenoord supporter, bezweek echter geenszins onder de druk en we hebben er heerlijk gegeten.

Na met een welgemeend 'see you tomorrow' wederom Francesca uitgezwaaid te hebben, ben ik nog even Ben Than market in geweest waar mijn inmiddels meedogenloze onderhandelingsvaardigheden een gemiddelde discount van 35 procent opleverden. Jammer dat ze er geen Porsches verkopen.