De tweede dag in Siem Reap ging het dan echt gebeuren. Een hele dag tempels bezoeken en daar waar mogelijk erop en in klimmen. Hai was keurig op het afgesproken tijdstip van half negen paraat. Althans dat vertelde hij. Zelf waren we iets later.

De autorit er naar toe was interessant genoeg. Hai vertelde honderduit over de bezienswaardigheden en waar de koning en Angelina Jolie hadden gelogeerd. Dus de verhalen kloppen, dacht ik gelijk. Robert deed zijn best om naar de rest te luisteren. Ik was vooral verrast hoe netjes de stad was, tenminste in dat gedeelte waar we door heen reden. Ook het verkeer was niet te vergelijken met wat ik in Vietnam tegen ben gekomen. Disicipline was afwezig, evenals regels, maar het was veel minder druk. Er reden wel opvallend veel Tuktuks in de weg. Een bakje waar vier mensen in kunnen en dat wordt voortgetrokken door een soort van brommer met een Cambodjaan met een petje op, erop. Zag er gezellig uit maar aangezien ze die dingen hier op een dubieus mengsel van afgewerkte olie en nog wat restproducten laten rijden, leek het ons niet al te gezond. Ook het ontbreken van airco was in onze beleving een onaanvaardbaar gezondheidsrisico. Dat we volgens de boekjes een kans misten om de geluiden en aroma's van de omgeving tot ons te nemen, vonden we, na enige overweging, dan ook een aanvaardbaar gemis.

Hai zette ons af op een soort van parkeerplaats en wees waar we naar toe moesten om de eerste tempel te bezoeken. Dat Hai meende ons van deze service te moeten voorzien was zeker in hem te prijzen, maar heel erg nodig was de tip niet. Onze eerste visite was namelijk aan Angkor Wat en dat is alleen maar het allergrootste religieuze gebouw ter wereld. Misschien dat Hai in de veronderstelling was dat we ter bescherming tegen de nu al felle zon, onze zonnebrillen hadden geblindeerd. Angkor Wat is zelfs door een halve gare niet te missen Wat een aanblik, wat een immens gebouw. Ik meen dat de omtrek van de buitenste muren van het complex iets van 1,3 bij 1,5 kilometer is. Nu heb ik wel eens meer historische gebouwtjes gezien, bijvoorbeeld toen ik vroeger verplicht mee moest om een kasteel in Frankrijk ofzo te bezoeken, maar dat zijn in vergelijking met Angkor Wat echt iele tuinhuisjes. Ook voor mensen die onder de indruk zijn van het Vaticaan of de Acropolis, zou ik zeggen, doe eens gek, en ga hier kijken.

In alle gidsen wordt gemeld dat je op ??n dag een stuk of vijf tempels zou kunnen bezoeken. Robert en ik hadden bedacht dat we dat aantal wel zouden kunnen verdubbelen als we ons niet als gapende toeristen zouden gedragen, maar even een paar foto's per complex zouden scoren en door zouden karren. De planning liep bij Angkor Wat direct een flinke deuk op. Nou was de edelman dat als PSV supporter al wel gewend maar voor mij was het nieuw. Het complex is simpelweg niet in een half uur te doen. Het is ten eerste veel te groot voor een quick scan en ten tweede is er zoveel te zien dat een dag er rondhangen volgens mij ook kan. Bij alles wat je ziet, verbaas je je over de omvang en het detail niveau van wat ze ergens zo'n duizend jaar geleden hebben weten te bouwen. Eindeloze gangen met muren vol met uit het steenwerk gehouwen figuren. Ook Rober was onder de indruk en ik toonde een stukje historisch besef door hem te vertellen dat ze in die tijd nog geen behang hadden.

Het complex heeft diverse niveaus, zowel van buiten naar binnen als van laag naar behoorlijk hoog. Dat eerste vond ik gaaf, dat tweede had van mij gecombineerd mogen worden met een adequate lift installatie. Aangezien ik normaal gezien boven op een keukentrapje al onder de indruk ben over op welke enorme hoogte ik mij bevind, was het hoogste niveau van Ankor Wat een behoorlijke uitdaging. Voordat je daar naar toe kon, mocht je in een rijtje plaats nemen. Dat is wel een dingetje daar, je bent de enige niet en het is lastig om een foto te maken zonder mensen erop. Met name de Koreanen maken er een sport van om op de meeste fotowaardige plaatsten uitgebreid en langdurig hun poserende dikke kinderen te fotograferen. Ik heb op mijn iPhone nog proberen op te zoeken hoe je in het Koreaans "met zo'n kind wordt het nooit een mooie foto" zou moeten zeggen maar ik had helaas geen bereik.

Enfin, dat hoogste niveau dus en dat rijtje. Tijdens dat rijtje wordt je er op borden aan herinnerd dat je je shirt aan moet houden, je er met een minirok of al te korte broek niet op komt en dat je, gezien het betreden van een van de heiligste plaatsten die het boeddhisme kent, geacht wordt je pet af te doen. En af te houden. Ook werd terloops nog gemeld dat een redelijk gezondheidsniveau de kans op behouden terugkeer uit het heiligdom groter zou maken. Je begrijpt, ik had zin in die 50 meter hoge steile trap.

Eenmaal boven, vielen mij een aantal dingen op. Koreanen hebben lak aan alles en deden zo snel als ze konden hun nat bezwete petje weer op hun ronde harses. En het was heel hoog. Ook was er de mogelijkheid om een wierookstokje voor een aangekleed boeddhabeeld te plaatsen en de dienstdoende monnik te belonen voor het feit dat hij zulks mogelijk maakte. Ik heb dat natuurlijk gedaan en ik ben dan ook benieuwd van welk werelddeel ik keizer zal zijn in mijn volgende leven. Op dat moment zelf dacht ik nog wel even dat dat volgend leven er, gezien de steile trap naar beneden, misschien eerder aan zat te komen dan gepland en hoewel keizer zijn me best tof lijkt, was ik er niet helemaal van overtuigd of ik met ??n wierookstokje al genoeg indruk had weten te maken op de hogere machten. Het zekere voor het onzekere dan maar en even gewacht totdat een groep dikkerds de lange tocht naar beneden ondernam. Als ik dan zou vallen dan was de kans op een zachte landing mogelijk iets groter. Beneden levend en wel eindigen in de armen van een kolos zou ik dan niet direct als een hoogtepunt in mijn leven beschouwen maar ik was bereid de vernedering terzake op de koop toe te nemen.

Uiteindelijk buitengewoon heldhaftig de tocht doorstaan en Robert beneden verteld dat het weliswaar hoog was maar dat ik wel op hogere gebouwen was geweest. Dus zo moeilijk was het allemaal niet. Gelukkig vroeg hij niet door welk gebouw ik dan precies bedoelde.

Twee uur en twee flessen water later, zijn we op zoek gegaan naar Hai, die geheel in afwijking tot onze afspraak zich niet op de plaats bevond waar wij hem zouden ontmoeten. Dat was goed nieuws want zo konden we onze feedback vaardigheden weer eens even oefenen. Om de tijd de doden hebben we water bij een meisje van een jaar of zeven gescoord om vervolgens twaalf andere meisjes in dezelfde leeftijdscategorie uit te moeten leggen dat twee liter wel even voldoende was. En nee, ze hoefden niet naar school. Het was immers zaterdag.

Op weg naar de volgende tempel had ik tijd om stil te staan bij een ongebruikelijke misser in mijn voorbereidingen. Water, check. Coole, bij de omgeving passende Indiana Jones pet, check. Zonnebrand, check. Fototoestel, check. Droge shirts? Faal! Voor lieden die vlak voor hun bruiloft er achter komen dat hun voorgenomen maat het net niet is geworden, kan ik een tochtje tempels in Cambodja aanbevelen als alternatief voor het veel geroemde gekookte brandnetel crash dieet. Ik denk een liter vochtverlies per uur en aangezien we twee uur op en rond Angkor Wat hadden geklauterd, kun je uitrekenen hoe droog mijn enige shirt was.

Tempel twee was de Bayon. Minder groot maar niet minder indrukwekkend. Vooral de 1100 gezichten die ze in de 54 enorme torens hadden weten te krijgen, deden mij afvragen hoe ze dat, om in goddelijke termen te blijven, in hemelsnaam voor elkaar gekregen hadden, zo in het jaar 1076 of daaromtrent. Ook hier weer klimmen en klauteren om de fraaiste posities voor het schieten van plaatjes te bereiken. Af en toe een Japanner naar beneden moeten gooien om de foto authentiek en mysterieus te houden. Niet waar natuurlijk, maar wel opvallend was dat Japanners een hard geroepen "go away en wel immediately" goed schenen te begrijpen. Jammer was dat de daarop volgende acties niet helemaal het bedoelde resultaat hadden. Japanner ?én spoedde zich weliswaar als een haas richting een minder boeiend gedeelte van de tempel, maar er liepen er, voorzichtig uitgedrukt, meer rond. Ik heb nog proberen uit te leggen dat als ze ??n persoon op de foto hebben, ze er eigenlijk allemaal op staan omdat ze zoveel op elkaar lijken. Maar ze deden net alsof ze me niet begrepen. Vond ik knap onbeleefd, vooral omdat ik mijn inzichten met geduld en de van mij bekende waardigheid kenbaar maakte.

Snel door naar Angkor Thom, The Terrace of the Elephants en The Terrace of the Leper King. Stuk voor stuk bouwwerken die afzonderlijk, en terecht, al drommen toeristen op de been zouden brengen, maar hier allemaal in een straal van misschien twintig kilometer te bewonderen zijn. In die zin geloof ik niet dat er ergens anders in de wereld zo'n verzameling bezienswaardigheden in zo'n klein gebied te vinden is. En met bezienswaardigheden bedoel ik in dit geval serieus wat anders dan de Eiffeltoren of de Big Ben, laat staan de Keukenhof of die drie molens bij Kinderdijk. Robert vertelde me dat hij in Mexico bij Chichén Itzá was geweest, maar dat was volgens hem met terugwerkende kracht ook maar een prutsgebouw. Dat jullie een beetje een beeld krijgen.

Aangezien het nog geen tijd was voor mijn keizerrijk, besloot ik mijn reisgezelschap te informeren over een aantal fysieke behoeften. Ten eerste drinken, want die liter water was binnen vijf minuten op, en ten tweede eten. Hai wist wel een goed restaurant en mijn vraag wat er voor hem in het vat zat als we daar naar toe zouden gaan, beantwoordde hij eerlijk met "free food". Aangezien we gebudgetteerd hadden dat Hai op onze kosten zou eten, zag Robèr de kans schoon zijn finance vaardigheden te tonen en spiegelde mij de funding the trip mogelijkheid voor. Mij maakte het weinig uit dus op naar het door Hai aanbevolen restaurant. Nou prima, keus. Airconditioning, koud drinken en een smakelijke traditionele Khmer maaltijd voor weinig. Om Hai niet te vroeg de indruk te geven dat een hoge fooi binnen was, vertelden we hem dat het jammer was dat er geen pannenkoeken te krijgen waren. Hij zou het met de eigenaar opnemen.

Op de volgende tempel hadden we ons de hele dag verheugd. Tha Prohm! Voor de kenners van cinematografische hoogstandjes is het vast leuk om te weten dat de film Tomb Raider, een van de vele hoogtepunten uit het rijke oeuvre van Angelina Jolie, daar was opgenomen. Dit sprak tot de verbeelding en ik was vooral blij dat mijn Indiana Jones pet prima bij de setting van deze tempel paste. Daar stak het Nike petje van de edelman maar magertjes bij af.

Maar voordat we het terrein van de tempel konden betreden, had ik nog even af te rekenen met een ruime hoeveelheid junior salesvrouwen tussen de vijf en twaalf jaar. 's Ochtends hadden wij, gewaarschuwd door de berichten in de boekjes, ons voorgenomen om niets te kopen van de kleine boefjes. Maar de aanblik van teleurgestelde prullekes van die leeftijd omdat ik weigerde een fluit, ansichtkaarten of andere zinloze rommel van ze te kopen, was me teveel geworden. Dat is wat hitte met je doet. Dus ik had in het restaurant van Hai een 10 dollar biljet omgewisseld in ??n dollar biljetten. Dit met het vaste voornemen met tien stuks rommel thuis te komen maar wel evenveel gelukkige kindergezichtjes er voor terug te krijgen.

Wat een blunder. Je koopt een waaiertje bij kindje 1, en dan mag je de plots opduikende kindjes 2 tot en met 20 gaan lopen uitleggen dat je niet nog een waaier wilt. Ok, wel een fluit dan, en kaarten...en oh ja een armband, en magneetjes, en nog een fluit. Netto resultaat: inderdaad tien stuks rommel en tien blije kindjes en een stuk of dertig die me hartgrondig haatten omdat ik wel bij hun vriendjes iets kocht maar niks bij hen. Ik maar denken dat met een goed budget purchasing een makkie is maar ik moet bij volgende gelegenheid toch een iets slimmere strategie ontwikkelen. De edelman kwam verder goed weg. Geen tien blije kindjes maar ook geen veelvoud aan teleurgestelde op zijn geweten. En tien dollar in zijn zak gehouden, wat al gauw een overnachting of drie is in de hotels van zijn keuze zonder zwembad. Wel had hij geen armbandje met "Cabodia" (geen typefout) in zijn bezit, maar dat gemis bleek van geringe invloed op zijn gemoedstoestand.

Snel terug naar Tha Prohm. Fascinerende ruïne. Sommige delen van de tempel zijn compleet ingestort, andere delen leveren een kansloze strijd tegen de groei van eeuwenoude bomen, die door, op en onder diverse plaatsen van de tempel te vinden zijn. Fantastisch gezicht en ik heb er zeker 50, goeddeels mislukte, foto's genomen.

Na dit hoogtepunt nog een paar tempels bezichtigd, onder andere Preah Khan, en gefotografeerd. Helaas mislukte de foto van een rokende monnik die net een kindje aan het schoppen was. Wel keurig met zijn blote voeten en ongetwijfeld bedoeld om kwade geesten terstond het lichaam van het knaapje te doen verlaten.

Hai bij wie, gezien onze enthousiaste feedback, het vertrouwen in een hoge fooi groeide, meende met een laatste supertip deze in zijn geheel veilig te stellen. Dat had hij beter niet kunnen doen. Of het niet geweldig zou zijn om bovenop een bovenop een heuvel staande tempel de zonsondergang te bekijken. Het zwembad lonkte nadrukkelijk maar serieus benauwd dat we later in een boekje zouden moeten lezen dat we een unieke mogelijkheid hadden gemist, deed ons besluiten de tip ter harte te nemen. Wat Hai er even niet bij verteld had, was dat de plaats van dropping weliswaar bij de heuvel, maar nadrukkelijk niet op de heuvel was. Wandelen dus, precies waar we nog zin in hadden. Komen we bovenop die heuvel aan, blijkt er niets op de foto te zetten te zijn omdat werkelijk iedere steen was bezet door een Japanner, en de iets grotere stenen door een Koreaan. Wel konden we nog naar boven. Bij het bekijken van de trap die dat mogelijk moest maken, besloot ik dat Hai niet alleen zijn fooi kwijt was maar stevig door het stof zou moeten om überhaupt de nominale fee binnen te halen. Was wederom niet echt een keukentrapje.

Na boven een minuut of wat afzien in de gillende hitte samen met vele anderen, besloten de edelman en ik dat het wederzijdse respect weliswaar zeer groot is, maar dat gezamenlijk een zonsondergang ondergaan misschien van mindere urgentie was dan in het zwembad te plonsen. Ruim voor het grootse moment terug dus, Hai toch zijn fooi betaald en het zwembad ingedoken. Dat voelde alsof je na een dag lopen eindelijk je te kleine schoenen mag uitdoen.

's Avonds zijn we Siem Reap city ingetrokken waar Pubstreet met grote signalen wordt aangewezen. Niet te missen. Maar eerst de nightmarket bezoeken waar ik mijn voorbereidingsfout van te weinig droge kledij meenemen, repareerde met de aanschaf van drie modieuze design shirts voor de somma van vijf dollar. In totaal, voor drie. Tijdens de wandeling werd ik om de tien meter aangesproken door een bal gehakt met de vraag of ik een tuktuk wilde. Dat wilde ik niet. Dat was dan overduidelijk het gewenste antwoord want de vervolgvraag was steevast of ik een "girl" wilde. Ik kon me wel voorstellen dat die mannen hun vrouwelijke kennissen de geneugten van een samenzijn met mr. Robert niet wilden ontzeggen. Ik bedankte echter vriendelijk en vanaf de elfde keer iets minder vriendelijk voor de eer. Als er nog vrouwenrechtenvoorvechtsters zijn met de ambitie een expat bestaan op te bouwen, dan weet ik nog wel een plaatsje. Zo niet, dan kunnen ze in Nederland de strijd tegen de verlaging van de kinderopvangbijdrage voortzetten. Ook niet onbelangrijk.

Tot mijn teleurstelling wilde de edelman er niet aan om op Cambodjaanse wijze slang en krokodil te grillen, maar het alternatief, een megaspies met een halve buffel en een volkstuin eraan, was zeker niet verkeerd. We sloten deze hemelse dag af op een terras met het aards aanschouwen van Liverpool tegen Aston Villa. Goden of niet, het voetbal gaat door, zelfs in Siem Reap.

De laatste dag hebben we ons vermaakt bij het zwembad en Hai de eer gegund ons te vervoeren van Siem Reap naar de luchthaven. Tijdens de rit vertelde hij dat hij blij was met Nederlanders omdat Koreanen altijd onbeschoft waren. We hebben het uiteraard zo gelaten en waren blij dat hij in Cambodja zijn diensten aan biedt en niet in Chersonissos. Wel zo fijn voor "ons" imago. Bij het verlaten van zijn auto, bedankt hij ons uitgebreid voor "supporting the people of Cambodja" en het feit dat we hem drie dagen een job hadden gegeven. Het was hem van harte gegund.