Voor degene die denken dat ik hier vakantie aan het vieren ben omdat het iedere dag 35 graden is, heb ik slecht nieuws. De airco doet het en ik merk er niks van. En iedere dag om 5 uur 55 mijn bed uit voelt ook niet echt als relax. Nu ben ik gelukkigaltijd al een ochtendmens geweest dus dat vroege opstaan lukt goed. Wat wel een probleem is dat iedere keer als mijn wekker gaat , ik het ding dat zoveel lawaai maakt met enig geweld tegen de dichtstbijzijnde muur aan wil kwakken. Nu kom ik er tot nu toe iedere keer net op tijd achter dat het mijn iPhone is die dat lawaai maakt en daar ben ik nogal aan gehecht. Heb al rond gekeken in het appartement of er niet een bord, strijkijzer of lamp is met een wekkerfunctie. Lijkt me lekker gooien, maar so far no luck. Dat is trouwens wel een gat in de markt, zo'n strijkijzer met wekkerfunctie. Kan je gelijk aan de gang ook en hebben we weer eens wat origineels weg te geven met moederdag.

Zo begint dus meestal mijn dag. Tweede dingetje is het uitzetten van die airco want die doet het eigenlijk iets te goed en handschoenen heb ik niet bij me. Vervolgens douchen, zorgvuldig haren kammen en onze producten testen. Ik heb een zak met 80 tandenborstels cadeau gekregen. Bedankt nog, ik ben er heel blij mee. En dan rond half 7 de lift in op weg naar auto met chauffeur. Ik heb al een aantal keer aangeboden te rijden maar het vertrouwen in mijn kunde lijkt op dat gebied niet erg groot te zijn. Wat verder wel redelijk irritant is en waar ik ook redelijk hardleers in ben, is dat als een van die zakjapanners hier in het pand van verdieping 4 op de liftknop heeft gedrukt, ik steevast denk dat ik al op de begane grond ben en dus vervolgens vloekend op de vierde verdieping sta. Geen zakjapanner die even een seintje geeft of zo. Die zijn al lang blij dat ze niet met die gevaarlijke grote Nederlander met het kapsel van de Daila Lama in een lift hoeven te staan. Bedenk me dat ik nog even het Japanse woord voor 'eikel' moet opzoeken. Rare lui trouwens die Japanners. Als ze gaan zwemmen hier in het inpandige zwembad, trekken ze een duikpak aan. Alsof ze denken dat zelfs hier de Rainbow Warrior van Greenpeace ieder moment binnen kan komen varen. Ook irritant is dat als ik met mijn goddelijk torso het zwembad betreed, al die zakjapanse vrouwtjes het zwembad uitvluchten. Waarschijnlijk omdat ze door hun man gesommeerd worden onmiddellijk het bad te verlaten teneinde de interesse van deze dames in mijn voorkomen niet tot het onbetamelijke te laten escaleren. Iets anders kan ik niet verzinnen. Ik heb zelfs nog een aantal keer geprobeerd de gemoederen te sussen met de welgemeende van Mike geleerde beleefdheid van ' Don't worry I don't give a fuck' maar ik kreeg niet het idee dat dat de situatie scherp verbeterde.

Goed, ik was een gewone dag aan het beschrijven. Kom ik in twee etappes beneden aan in de lobby, zijn meestal alle bankjes bezet met die zelfde Japanners. Ik heb me ooit laten vertellen dat Japanners altijd heel hard aan het werk zijn maar tot nu toe heb ik niet anders meegemaakt dat ze of in het zwembad liggen of liggen te slapen in die bankjes. Ongeacht tijdstip van de dag. Het kan zijn dat het een spelletje is en ik even het punt mis of dat ze zich aan het voorbereiden zijn op het wereldkampioenschap simultaan snurken. Als het laatste het geval is, kan ik ze meegeven dat ik vind dat ze hun oefenprogramma gedisciplineerd volgen en ze een goede kans maken.

Dan is het even wachten op Toan, onze chauffeur maar vooral op of Alex of Alexie die kennelijk een afspraak met elkaar hebben dat ze zich om de beurt mogen verslapen. Ik zal eens kijken of ik in dat programma mee kan gaan draaien. Als iedereen eindelijk verzameld is , begint de dagelijks rit naar de fabriek. Die staat 50 kilometer verderop, niet al te ver, maar daar doe je minstens vijf kwartier over. Tenzij je besluit om niet om al die motorrijders heen te rijden, maar er juist over heen. Toan is echter erg gehecht aan zijn auto en hij kiest consequent voor optie 1. Mij best, anders ben je toch maar een uur te vroeg op je werk.

In de auto is het vaste ritueel dat Alexei even de laatste status van zijn SimCity stad op zijn iPhone bekijkt en dan gaat slapen en dat Alex even in opperste verwarring naar zijn iPhone kijkt, dan aan mij vraagt hoe het probleem wat hij deze keer heeft opgelost moet worden, en dan gaat slapen. Misschien hebben ze Japans bloed. Alex overigens komt, zoals eerder gezegd, uit China en, ik lieg niet, die noemt mij inderdaad Lob. Bij wijze van grapje heb ik hem verteld dat als hij Forehand makkelijker weet uit te spreken, ik bereid ben ook daar naar te luisteren . Maar toen hij met een groot vraagteken boven zijn hoofd 'folhand?' herhaalde, heb ik t er maar bij laten zitten. Ik noem hem vanaf dat moment wel Arex. Wat hij kan kan ik ook.

Ik besluit meestal wakker te blijven om mijn verzameling foto's van malligheden in het verkeer uit te breiden. Nu heb ik daar al een special over geschreven maar die blijkt lang niet volledig. Wat te denken van de papa die zijn ik schat 3 maanden oude dochtertje, want roze jurkje, in een arm vasthoudt en met de hand van zijn andere arm zijn motor door het spits verkeer probeert te laveren? Ik denk dat je in Nederland ook met dit weer de krant haalt en honderden verontwaardigde landgenoten geschokt een ingezonden stuk schrijven, allemaal eindigend op het erg krachtige 'en velen met mij'. Omdat Nederlanders nu eenmaal denken dat als ze een mening hebben ieder weldenkend mens dezelfde mening heeft. En daarna roepen om ingrijpen van Jeugdzorg, een instantie die altijd alles verkeerd lijkt te doen maar dan opeens als enige juiste oplossing wordt gezien. Hier niet, iedereen vindt het volstrekt normaal. Echt geen mens die eens even 1 van de beschikbare wijsvingers zijn weg laat vinden naar het voorhoofd of meewarig het gehelmde hoofd schudt.

Wat we ook iedere dag tegenkomen op de heenweg is een groep wielrenners. Niet gewoon fietsers maar echt een groep van die mannen in van die strakke broekjes in mooie kleurtjes. Er is er zelfs eentje bij met een Rabobankbroekje aan, ik zweer het. Net zoals in Nederland, rijden de wielrenners ook hier hinderlijk in de weg en menen ze dat de omvang van de groep hen beschermt tegen alle factoren van buiten. Ik zou er als ik hen was niet zo zeker van zijn, zeker niet als zelfs Toan, de koelbloedigheid zelve, af en toe de wenkbrauwen fronst bij het aanzien van de capriolen die deze would be dopingzondaars uithalen.

Op de fabriek aangekomen en na het ochtendoverleg en de dagelijkse portie gymnastiek, mag ik mijn werkdag meestal beginnen met het beantwoorden van mail uit Etten-Leur, want daar werken ze 's nachts gewoon door. En dan een stuk of 20 van Ha want die werkt 's nachts ook gewoon door. Ha is de Plant Director hier en ik heb mezelf echt moeten dwingen mijn antwoorden niet iedere keer te laten beginnen met Hi Ha.

Als ik daarmee klaar ben, beginnen de echte uitdagingen. Echt de grootste is toch wel communiceren in het Engels met mijn Vietnamese collega's. Ik heb lang gedacht dat ik daar vrij bedreven in was maar de hoeveelheid vragende gezichten die hier iedere keer mijn deel zijn, hebben mijn zelfvertrouwen op dat vlak wel even aangetast. Gelukkig voor mij waren er laatst wat Amerikanen op bezoek en die kregen over het algemeen de zelfde blikken toegeworpen. Wat is het probleem hier. Ten eerst denken best veel Vietnamezen dat ze het Engels machtig zijn. En eigenlijk denk ik dat het vocabulaire van de meeste heel behoorlijk is. Een zinnige email schrijven kunnen ze allemaal wel. Maar man o man, als ze gaan praten. Het duurde echt twee weken voordat ik, de uitzonderingen daargelaten, Engels herkende in de klanken die werden uitgestoten. En nu herken ik het dan wel een beetje maar ik blijf er moeite mee houden. ik geneer me inmiddels ook allang niet meer wanneer ik voor de zesde keer vraag om de zin te herhalen. Beetje jammer is dan dat de schuchtere meisjes steeds zachter gaan praten als ze zinnen herhalen en dan is het helemaal niet te doen. Soms eindig ik zelfs maar met, 'vat het nog even samen op email voor me' . In het begin bood ik er mijn excuses voor aan als ik iets niet verstond, maar ik vind dat die excuses onderhand ook wel eens mijn kant op mogen komen. Waarom stel ik dat zo. Nou, simpel voorbeeld. Als men aan mij vraagt 'How is that with Hiew' ...dan weet ik inmiddels dat ze bedoelen te vragen hoe dingen geregeld zijn bij Hill's. Vervolgens elf keer voorzeggen hoe je Hill's wel uit hoort te spreken, heeft geen enkele didactische waarde. Het blijft 'Hiew'.

Inmiddels weet ik dat Vietnamezen alles zo efficient mogelijk willen doen en om tijd te sparen spreken ze de laatste letter(s) van een woord niet uit. Maar toen ik dat nog niet wist, schrok ik wel van uitspraken als 'you need hell' and 'you need redo training'. Nu begin ik langzaam overweg te kunnen met woorden als 'propo(se)', 'twel(ve)' , 'corpora(te)', 'warehow(-w + se)', 'finan(ce)', 'uteli(ze)' en 'lun(ch)'. Waarbij de letters tussen haakjes voor alle duidelijkheid niet worden uitgesproken. Het zijn nu nog uitspraken als 'owations' (operations) , 'martial law' (material loss), 'kuttemer complee' (customer complaints), 'roes kous' (root cause) , 'wokking' (niet iets bakken in een wok maar working) en 'slaai' (slides) die wat lastig zijn, maar dat is een kwestie van een keer horen en je weet het. Wat echt drama blijft, is als het woord door de uitspraak een in mijn ogen andere betekenis krijgt. En dat zijn er gruwelijk veel en het is knap vermoeiend. Voorbeeldjes? White is geen white maar right. Boner is geen boner maar bonus, al had ik deze nog wel kunnen bedenken omdat voor het woord boner geen adequate context aanwezig was. En again is geen again maar against and whole is geen whole maar hold. Dat zijn dus voorbeelden van woorden die zinnen echt heel anders kunnen maken en je zo maar op het verkeerde spoor kunnen zetten. Maar daar moet ik me dan maar door heen zien te slaan.

Wat ik wel echt heb opgegeven is me door de 'lun' in de kantine te slaan. Ik heb het twee weken met alles wat ik in me heb, geprobeerd en ik heb gefaald. Ik kan het eten dat hier gratis wordt aangeboden aan de medewerkers , niet aan. De rijst lukt nog wel maar de groente! Ik heb geen idee wat ze er mee doen. Volgens mij rukken ze die sperziebonen uit de grond, worden ze buiten in de zon gelegd om warm te laten worden en zo op het bord gekwakt. Van wortels kan ik het nog hebben als het knakt als je je tanden er in zet, maar andere groente heb ik liever een tikje gaarder. Ook hebben ze iedere dag vis maar daar begin ik helemaal niet meer aan. Fileren is hier iets voor mietjes en als je een beetje handig bent met stokjes zou het volgens Phuong geen probleem moeten zijn die vis graatvrij in je mond te krijgen. Ja precies, laat maar dan. Ik zie iedereen alles met genoegen naar binnen werken en iedere dag slagen 1600 man er in een gat in de kantine begroting te consumeren. Dus het zal allemaaal wel zo horen. Wat ik qua lun ook opmerkelijk vind is dat ventjes van 1,60 hoog en een kilo of 53 zwaar iedere dag een berg rijst naar binnen hoeken waarna ik een week niet zou hoeven te eten.

Wat eet ik dan? Nou een kitkat,een appel en een Bahn Mi. Dat is een stokbroodje met wat er toevallig is plat gereden die dag erop. Beetje aangelengd met rode pepertjes zodat je niet proeft of het hond of kip is. Dat neemt My, wat je uitspreekt als Mie, ieder dag voor me mee. De schat.

Na meestal zeer drukke en intensieve dagen, worden we rond half 5 weer opgepikt voor een rit die vaak nog langer duurt dan de heenreis. Om Alex en Alexie te straffen voor hun laat komen 's ochtends, kom ik 's avonds meestal wat later bij de auto aan. Daar zijn ze overigens geenszins van onder de indruk want terwijl ik me weer verheug op het vastleggen van de wonderen in het verkeer, slapen zij meestal al.